Bilim

Karbondioksit ve Sıcaklık Dengesi Ağaçlar İçin Ölümcül Önemi

İklim değişikliğinin ağaçlar üzerindeki tesiri ile ilgili içinden çıkılamayan bir durum kelam konusu.

Bilim camiasında süregelen bu tartışmaların konusu şöyle: Bitkiler fotosentez için karbondioksite muhtaçlık duyar. Bu yüzden havada daha çokça karbondioksit ölçüsü olması, bitkilere bu süreçte destek olabilir. Ancak karbondioksit nispetinin yükselmesi demek, global ısınmanın da körüklenmesi demek. Yükselen sıcaklık; su düşüncesine yol açmakla birlikte bitkilerin büyümesini engelleyebilir ya da köklerinin kurumasına sebep olabilir.

Evet bu ikilemin yanıtı ne?

İklim bilimcilerin başını kurcalayan en değerli sorulardan biri de işte bu. Ağaçlar büyümek için havadaki karbondioksite muhtaçlık duyarlar. Bu da iklim değişikliğini yavaşlatmada değerli bir faktör. Şayet ormanlar kurumaya ve yok olmaya başlarsa havada bulunan karbon nispeti da artacak demektir. Nihayetinde bu da global ısınmayı tetikleyen bir faktör olacak.

Araştırmacılar da bu bulmacayı çözmek için kayıp kesimlerin izini sürüyor. Proceedings of the National Academy of Sciences’ta yayınlanan bir araştırma; asıl değerli noktanın atmosferdeki karbondioksit ve sıcaklık orantılarının tamamının olmadığına dikkat çekiyor. Araştırma, asıl kıymetli noktanın ikisi arasındaki nispet olduğunu vurguluyor. Bu nispet; karbondioksit ölçüsünün artmasıyla atmosferdeki havanın ne kadar ısındığıyla bulunuyor.

Araştırmadan çıkarılacağı üzere, yükselen karbondioksit nispeti yükselen sıcaklıkları bir nebze de olsa dengeleyebilir. Ama sıcaklıklar karbondioksit nispetinden daha süratli yükselip, iki etmen arasındaki narin istikrar bozulacak olursa, ormanlar hayli vahim bir duruma düşebilir. Araştırmacılara nazaran; sonuçlar ormandan ormana değişiklik gösterse de bu durum umumi olarak her mahalde birebir.

Utah Üniversitesi’nde araştırmacı olan Martin Venturas, “Bu araştırma, ormanların geleceğinin ne olacağı bilmecesinde bize yardımcı olabilecek çok değerli bir parça” sözlerini kullandı.  

Bu hassas istikrarın kesin çizgileri, ormanların iklim değişikliğine ne kadar süratli adapte olacağına bağlı.

Kimi ağaçlar ve bitkiler, bu çekişmeli ve kuru koşullarda hayatta kalmak için asıllarını gerekli biçimlerde kullanıp, bir biçimde suya erişim sağlayabilir. Yapraklarının halini değiştirebilir ya da fotosentez yaptıkları vadeyi ayarlayabilir. Bu süreç ‘iklime adapte olma’ olarak bilinir. İklime adapte olma sürecinin de karbondioksit ve sıcaklığın yarattığı tesirleri azaltıp azaltmadığıysa araştırmanın bir gayri konusu.

Araştırma, ağaçların umum fizyolojik yapılarını temel alarak oluşturuldu. Araştırma, havanın ısınmasından ötürü yaşanan su külfetlerinin ve yükselen karbondioksit orantısının; ağaçların topraktan su elde etme sürecini nasıl etkilediğini yakından inceliyor. 

Araştırmadan elde edilen datalar, ağaçlar iklim değişikliğine adapte olabildiği ve havadaki karbondioksit ve sıcaklık aşaması arasındaki istikrar de sağlandığı takdirde ömürlerine devam edeceklerini göstermekte. Ancak bu ihtimallerin karşıtı olması ve ormanların kurumaya yüz tutması da hayli beklenen.

Bu yeni araştırma, ormanların geleceği hakkındaki bu senaryoları evvelden varsayım etmekte kullanılacak kıymetli malumatları sağlıyor. Ancak geçmişe hâlâ birçok soru kalıyor.

Ormanların bu değişikliklere nasıl adapte olacağını, olsa bile ne kadar dayanıklı olacaklarını tespit etmek için hâlâ yapılacak onlarca araştırma var. Ayrıyeten yükselen sıcaklıkların sonucunda ortaya çıkacak ağaç parazitleri ya da orman yangınları hakkında da hâlâ yeni araştırmalar yapılması gerekiyor. 

Etiketler
Daha Fazla Göster

HellorDTV

Merhaba, Ben HellorDTV. Genel'de yatırımsız kazanç ile ilgili makalaler paylaşıyorum. Ayrıcı Web Tasarım ve Mobil Uygulama geliştirme ile uğraşıyorum.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Başa dön tuşu
Kapalı

Reklam Engelleyici Algılandı

Lütfen reklam engelleyiciyi devre dışı bırakarak bizi desteklemeyi düşünün